 |
Giác Ngộ - Những lúc ngồi ngẫm nghĩ, tôi lại càng thấm thía câu nói mà ông cha ta đã dạy: “Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm” hay “Nghèo cho sạch, rách cho thơm”. Chỉ hai câu ngắn ngủi đó nhưng đã làm cho tôi học được biết bao điều.
Ngày còn là học sinh, mỗi khi bà làm cơm cho gia đình thường hay dọn dẹp rất sạch sẽ, không chỉ vậy mà nhà cửa luôn ngăn nắp, mặc dù tuổi bà đã cao. Tôi đi học về chỉ biết an hưởng thành quả ấy mà không biết đằng sau đó chứa đựng một bài học vô giá.
Tôi cho rằng bà quá nghiêm khắc và khó tính khi bắt tôi phải rửa lại cái chén, xếp lại đồ đạc trong nhà nếu chưa làm vừa ý của bà. Mỗi lần như vậy tôi đều cảm thấy như mình bị chê trách là không biết làm gì. Tôi đã nhìn nhận những điều ấy theo một lý do rất tiêu cực để trấn an bản thân mình mỗi khi phải vâng lời như: “Bà thuộc thế hệ người xưa nên khó tính”. Tôi luôn ao ước mình thoát khỏi sự kiểm soát này để làm những điều mình thích. Cuối cùng, điều đó đã thành sự thật.
Tôi vào đại học với sự vui sướng của một người đang có được tự do. “Vào Sài Gòn” - cái cách của những người dân quê như chúng tôi hay gọi, là một bước ngoặt lớn trong cuộc đời của những người muốn đi lập nghiệp nơi xứ khác. Và chính nơi này đã cho tôi nhận ra được giá trị của những điều mà tôi xem là hà khắc ngày xưa.
So với chúng bạn ở cùng phòng, tôi được nhận xét là người kỹ tính, hầu như lúc nào cũng phải ngăn nắp. Thế nhưng những lời nhận xét ấy cũng không mang lại cho tôi một sự khác biệt nào trong suy nghĩ vì có lẽ đó là thói quen giống như ngày còn ở nhà. Nghĩ hè, tôi ghé về nhà bà họ của tôi chơi, ở đó một thời gian, tôi đã nhận được lời khen cho sự gọn gàng và ý tứ của mình. Lần đầu tiên trong đời tôi mới thấy thật hạnh phúc khi mang lại niềm vui cho người khác.
Khi đã kết duyên lành với Phật pháp, tôi luôn cố gắng giữ cho bản thân để tránh việc sát sanh nhưng dường như rất khó khăn vì muỗi, kiến, gián lúc nào cũng xuất hiện ở mọi nơi. Tôi tìm nhiều cách để không giết chúng mà có thể khiến chúng ít xuất hiện hơn, suy nghĩ mãi cũng không tìm ra cách nào phù hợp.
Một hôm nhìn thấy đàn kiến lửa đang diễu binh trên nền nhà, tôi chỉ muốn đập cho chúng một trận nhưng kịp kìm lòng lại. Tôi vội tưới nước vào để chúng chạy đi nhưng không kết quả. Tôi bắt đầu tìm nguyên nhân tại sao lũ kiến lại kéo đến nhiều như thế. Tìm khắp phòng, cuối cùng tôi phát hiện ra một con gián chết, chung quanh là một đám kiến đang bu dày đặc. Tôi dọn con gián ấy đi và lau sạch sẽ, tránh không làm tổn hại đến kiến mặc dù tôi rất ghét chúng. Một lúc sau, kiến bò đi sạch. Rất nhiều lần như vậy, tôi nhận ra một điều rằng nếu mình ăn ở sạch hơn, sẽ làm cho những con vật mà mình không thích ít xuất hiện, kinh nghiệm đó giúp tôi giảm bớt phần nào việc sát sanh.
Tôi thầm cảm ơn những lần “khó tính” của bà. Tôi nghĩ nếu mọi người đều tự ý thức giữ gìn sạch sẽ tất cả mọi nơi mà họ đến, sẽ góp phần mang lại một môi trường an lành. Đây là điều đơn giản nhất mà ai cũng có thể làm được, và điều dễ dàng này cũng là một cách xây dựng thiện căn vốn có trong mỗi con người.
Duyên Ngộ
nguồn (giacngo.vn)
 |
| HỘI HOA ĐĂNG PHÓNG SINH |
 |
Lễ cất nóc chùa chứng minh: Hòa thượng Thích Thiện Trí ( Giảng Sư cao cấp Phật Giáo VN- Phó trưởng ban hướng dẫn phật tử TW Giáo Hội Phật Giáo VN) và Đại Đức Thích Thanh Nghiêm . |
Từ xưa đến nay biết bao nhiêu ngôn từ, Danh nhân, Triết gia định nghĩa về hai từ “hạnh phúc” (happiness) mỗi người một quan niệm khác nhau về hạnh phúc. Vậy, chúng ta thử tìm hiểu hạnh phúc như thế nào? Là niềm hạnh phúc chân thật đem lại niềm an lạc cho mình và cho người qua những điều đáng suy ngẫm sau:
1. Sống trong hiện tại
- Cuộc sống người ta được bao nhiêu?
Các đệ tử thay nhau trả lời:
- 80 năm.
- Sai.
- 70 năm.
- Còn sai.
- 60 năm.
- Sai.
- Vậy người ta sống bao lâu?
Phật mỉm cười đáp:
- Đời người chỉ thuộc trong vòng hơi thở.
(Kinh Tứ Thập Nhị Chương)
(Kinh Tứ Thập Nhị Chương)
Lời bình
Qúa khứ đã đi qua rồi, tương lai những gì chưa tới chỉ sống phút giây hiện tại, phút giây mầu nhiệm nơi ta
Tịnh tâm quán niệm, kiếp vô thường
Thân người giả tạm, giống hạt sương
Kiếp người chỉ sống, trong hơi thở
Tu mau kẻo trễ, tỉnh mộng trường (Trí Giải)
2. Sau khi chết người ta đi về đâu?
Hoàng đế Goyozer đang học thiền với thiền sư Gudo Toshoku.
- Bạch thầy, sau khi chết, người ta đi đâu?
- Tôi không biết.
- Tại sao thầy không biết?
- Vì tôi chưa chết.
- ???
Lời bình:
Con người thường thắc mắc chết đi về đâu? Bạn đừng lo lắng chết đi về đâu, quan trọng là bạn sống sao tốt đẹp ngay bây giờ,
Không làm các điều ác
Hãy làm các điều lành
Giữ tâm ý trong sạch
Đó lời dạy chư Phật
Tu sĩ đi về chùa
Thầy giáo, học sinh phải đến trường
Người bán cá phải đến chợ
Người làm nông phải ra đồng
….
Vì vậy giữa kiếp này và kiếp sau là sự kết nối với nhau như là sự thay đổi chiếc áo mới, quan trọng bạn chọn cho mình chiếc áo thế nào (cũ hay mới) điều đó mới quan trọng. Gieo nhân nào gặt quả đó, nghiệp lực chính là tác nhân dẫn dắt chúng ta đến nơi mà chúng ta đã gieo nhân: làm ác phải đọa luân hồi lục đạo, làm thiện được vãng sinh về cảnh giới an lành. Hãy sống trọn hôm nay đừng suy nghĩ chuyện ngày mai xảy ra với mình.
“Ở đời sống đạo hãy tùy duyên
Tâm trí an vui chẳng lụy phiền
Ngoại cảnh sáu trần không dính mắc
Nội tâm bát thức hãy điềm nhiên
Niệm tưởng khởi lên liền buôn xả
Chân tâm vắng lặng thấy bình yên
Ấy là chân thật cho cuộc sống
Không bị lụy phiền cảnh đảo điên (Trích “Bước Chân Xuất Thế”)
"Trong hạnh phúc, trong phiền lụy, lúc thăng, lúc trầm, ta phải giữ tâm như đất, cũng như trên đất ta có thể vất bất luận thứ gì, dầu chua, dầu ngọt, dầu sạch, dầu dơ, đất vẫn thản nhiên, một mực trơ trơ đất không giận, cũng không thương" cố gắng tu hành tìm về mục đích chúng ta cần đi đến.
3. Định mệnh nằm trong bàn tay
Thời xưa, có vị tướng quyết tấn công địch dẫu quân địch mạnh hơn gấp nhiều lần. Trên đường tiến quân, ông dừng chân ở một đền thờ cầu nguyện, xin giúp đỡ. Sau đó, ông rút ra một đồng xu và nói lớn với quân sĩ:
- Bây giờ, ta sẽ lấy đồng xu để xin keo.Nếu là sấp, quân ta sẽ thắng còn ngửa thì quân ta sẽ bại.
Chúng ta phó mặc mạng sống cho định mệnh. Đồng xu bay lên, xoay mấy vòng và rơi xuống đất.
- Sấp rồi ! Chúng ta sẽ thắng ! Hãy xông lên chà nát quân thù ! – Ba quân reo hò phấn khởi.
Sau trận chiến, toàn bộ quân địch hùng hậu đông đảo bị đánh bại hoàn toàn. Vị phó tướng vui vẻ nói với tướng quân:
- Không ai có thể thay đổi được bàn tay định mệnh.
Tướng quân chỉ mỉm cười không đáp. Ông xoè tay đưa đồng tiền ra. Cả hai mặt đồng xu đều là mặt sấp.
Lời bình:
Nhân quả, nghiệp báo rất công bằng: không phân biệt hay thiên vị bất kỳ một ai...gieo nhân ác lãnh thọ quả báo ác trôi lăn sinh tử luân hồi, làm thiện hưởng được phước báo, tu hành tinh tấn giải thoát, chứng đắc Niết bàn. Vì vậy, vận mệnh của bạn nằm trong lòng bàn tay của bạn
Tự mình là vị cứu tinh Tự mình nương tựa vào mình tốt thay
Nào ai cứu được mình đây?
Tự mình điều phục hàng ngày cho chuyên
Thành ra điểm tựa khó tìm. (Pháp Cú 160)
Nào ai cứu được mình đây?
Tự mình điều phục hàng ngày cho chuyên
Thành ra điểm tựa khó tìm. (Pháp Cú 160)
4. Thiên đàng địa ngục đều do tâm tạo
Có một bà lão biệt danh “mụ già hay khóc”. Trời mưa, mụ cũng khóc, trời không mưa mụ cũng khóc. Có người hỏi bà: - Bà lão ơi, sao bà lại khóc?
- Tôi có hai con gái, cô chị bán giày vải, cô em bán dù. Khi trời nắng ráo, lão nghĩ tới con em bán dù không được. Khi trời mưa, lão lại lo cho con chị, mưa gió không có khách nào chịu mua giày.
- Lão nên nghĩ rằng khi trời đẹp đứa lớn sẽ bán được, khi trời mưa đứa nhỏ bán dù rất chạy.
- À, ông có lý.
Từ đó, “mụ già hay khóc” thôi khóc. Bà lão cười suốt ngày dù trời mưa hay nắng.
Lời bình:
Thiên đường hay Địa ngục không ai mở ra cho mình mà do chính mình tạo ra nó. “Vạn pháp duy nhất tâm” hoặc “tướng tự tâm sinh” tâm làm thiện (ngồi thiền, tụng kinh, niệm Phật, bố thí cũng dường,…tu tập diệt trừ phiền não để tâm được thanh tịnh thì cửa Cực lạc mở ra, nếu tâm làm ác (sát, đạo, dâm, vọng) thì cửa Địa ngục mở ra. Vì vậy Cực lạc hay Địa ngục đều ở nơi tâm:
"Tâm dẫn đầu các pháp
Tâm làm chủ tạo tác
Nếu với ý nhiễm ô (ác)
Nói năng hay hành động
Khổ não bước theo sau
Như chiếc xe theo chân con vật kéo". (Dhp 1)
Tâm làm chủ tạo tác
Nếu với ý nhiễm ô (ác)
Nói năng hay hành động
Khổ não bước theo sau
Như chiếc xe theo chân con vật kéo". (Dhp 1)
" Tâm dẫn đầu các pháp
Tâm làm chủ tạo tác
Nếu với ý thanh tịnh (thiện)
Nói năng hay hành động
An lạc bườc theo sau
Như bóng không rời hình". (Dhp 2)
Tâm làm chủ tạo tác
Nếu với ý thanh tịnh (thiện)
Nói năng hay hành động
An lạc bườc theo sau
Như bóng không rời hình". (Dhp 2)
5. Phật tại gia
- Cậu đi đâu đấy?
- Tôi đi cầu Bồ Tát.
- Bồ Tát ở xa, chi bằng đi tìm Phật có hơn không?
- Tìm Phật ở đâu bây giờ?
- Khi cậu về nhà, thấy người đón cậu trên mình khoác cái mền, chân xỏ dép trái, đó chính là Phật.
Theo lời, cậu về nhà thì trời đã khuya. Mẹ cậu nghe con gọi cửa mừng quá vội khoác mền lên người, xỏ dép trái. Bà chạy ào ra mở cửa và khi Yangpu thấy mẹ mình như vậy thì đứng chết lặng.
Lời bình:
Người ta tìm chân lý nhưng điều cần là thực thi ngay trong lòng, "Phật tính trong mỗi chúng sinh"
Cha mẹ chính là vị Phật và Bồ tát tại nhà, “Cha mẹ tại tiền như Phật tại thế” muốn thành Thánh Nhân trước tiên phải hiếu thảo với Cha mẹ, "hiếu hạnh vi Phật hạnh" muốn tìm hạnh phúc chính nơi tâm của bạn
Tâm ta vốn có Bồ đề,
Ươm mầm đạo hạt trở về Tây Phương.
Ngũ dục, ảo ảnh mộng trường,
Nhấn chìm nhân thế, vấn vương tâm mình.
Tham, sân, si vốn vô minh
Diệt trừ tận gốc tâm mình đã mang.
Quay về Tuệ giác muôn ngàn,
Tâm hồn thanh tịnh Niết bàn Như-Lai.
Từ bi trải khắp trần ai,
Nhất tâm niệm Phật, ngự đài sen tươi.
Hương thơm đức hạnh nơi người
Đóa hoa hiện thể cuộc đời xuất gia
Kiếp người mau sớm ngộ ra,
Niết bàn, sinh tử, chính là nơi tâm. (Trí Giải)
6. Ngón tay chỉ mặt trăng
Sư Wu Jincang hỏi Lục Tổ Huệ Năng:
- Con đọc kinh Đại Bát Niết Bàn bao năm rồi mà vẫn chưa hiểu. Xin tổ sư soi sáng cho.
Lục Tổ Huệ Năng cầm quyển kinh đưa cho ni sư, nói:
- Ta không đọc được chữ, con hãy đọc, ta sẽ giúp con hiểu.
- Tổ không đọc chữ sao ngài hiểu thông nghĩa được? – Jincang rất ngạc nhiên.
Lục Tổ Huệ Năng thủng thỉnh đáp:
- Chân lý không dựa vào chữ nghĩa. Nó giống như trăng soi trên trời. Trong trường hợp này, chữ nghĩa giống như ngón tay trỏ vậy. Ngón tay chỉ trăng mà nó không phải là trăng. Xem trăng có cần ngón chỉ không?
Lời bình:
Suốt thời gian bốn mươi chín năm (hoặc 45 năm) Đức Phật thuyết Pháp độ sinh, giáo lý là phương tiện, cứu cánh là Niết bàn. Cũng giống như như ngón tay chỉ mặt trăng. Muốn thấy chân tướng mặt trăng, cần phải nương ngón tay. Nhưng nếu lại chấp chặc vào ngón tay thì muôn đời không thể nào thấy được mặt trăng. Vì thế kinh nói: "Nhứt thiết tu ta la giáo như tiêu nguyệt chỉ". Nghĩa là tất cả kinh điển Phật dạy như ngón tay chỉ mặt trăng là vậy. Qua sông cần bè, đến bờ bỏ chiếc bè, ngón tay chỉ mặt trăng ý nói: ngôn ngữ phương tiện, chân lý là cứu cánh, mượn phương tiện ngôn ngữ để diễn đạt cứu cánh, khi ngộ chân lý rồi lìa xa ngô ngữ “ý nghĩa bất ý ngữ” Cái chân lý tuyệt diệu thì không thể dùng ngôn ngữ văn tự để diễn bày, cũng như người muốn đạt đạo thì không thể đơn phương dùng ngôn ngữ văn tự mà thể đạt được. Lão Tử cũng đồng quan điểm này, khi ông nói" "Ðạo khả đạo phi thường đạo". Cái đạo mà dùng lời nói ra được thì đó chưa phải là cái đạo chơn thường. Thế nên kinh Phật nói "ngôn ngữ đạo đoạn" là ý nghĩa này đây.
Truyện sưu tầm
Vậy chùa được hình thành từ khi nào?
Sau khi đức Phật giác ngộ giảng dạy chánh pháp cho năm anh em Kiều Trần Như, lúc này mới bắt đầu hình thành ngôi Tam bảo, song chưa cần đến chùa viện, vì phong tục của người xuất gia tu hành tất cả các giáo phái khác đều sống theo kiểu ngày đây mai đó, hoặc ngồi dưới gốc cây tĩnh tu nghiên tầm triết lý v.v...
Nhưng về sau, số lượng người tại gia và xuất gia theo đức Phật để học hỏi tu tập mỗi ngày một đông hơn, có khi lên đến hàng ngàn người, dần dần nảy sinh nhu cầu một nơi bán định cư và cuối cùng phải cần có nơi định cư.
Từ thực tế đó, nhà vua Bình Bà Sa La đã hiến dâng và xây dựng khu Trúc Lâm tịnh xá, để đoàn thể có nơi tu học, sinh hoạt cố định. Chính nơi đây đã trở thành trung tâm tư tưởng học thuật, cơ sở đào tạo đầu tiên lớn nhất đương thời, nhìn từ góc độ giáo dục thì đây là trường đại học đầu tiên đào tạo với quy mô hơn vài ngàn người, tập trung nghiên cứu học hỏi, và thực tập về lĩnh vực triết học và phương pháp thực hành đi đến giải thoát khổ đau.
Dần về sau, đây chính là nơi mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội đến để học hỏi và trao đổi về các môn như triết học, xã hội học, đạo đức học, ngôn ngữ học v.v... quan trọng và hiệu quả nhất là họ đã đạt đến mục đích cuối cùng của con người đó là hạnh phúc, niềm hạnh phúc thực sự.
Khi Phật giáo truyền đến Trung Quốc:
Hồng Lô tự, Bạch Mã tự, tự viện này có nghĩa là chỉ cho nơi làm việc của các phái đoàn ngoại giao, và sau đó đã chuyển đổi thành trung tâm dịch thuật giảng dạy giao lưu văn hóa giữa Trung Hoa và Ấn Độ, nơi ấy được chính quyền đương đại xây dựng ủng hộ. Các nhà chính trị, thương nhân thì học hỏi ngoại ngữ văn hóa v.v... để tìm cách bang giao liên kết quyền lực chống lại giặc phương Bắc của Trung Hoa, thương gia thì học ngôn ngữ để tiện việc thương mại trao đổi hàng hóa.
Còn chùa tên gọi quen thuộc ở Việt Nam buổi ban đầu cũng là nơi đào tạo giáo dục cho mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội, người tu sĩ trở thành thầy giáo dạy ngoại ngữ, Việt ngữ, văn hóa đạo đức cho nhân dân, vì nơi cửa Khổng sân Trình thường chỉ giành cho tầng lớp quý tộc. N
hững con em đó đã lớn lên với kiến thức trong chùa, vì chùa không có phân biệt giàu nghèo nam nữ. Với nét đặc thù của chùa viện là không ai có quyền được sở hữu, thầy trụ trì hay người xuất gia chỉ có quyền điều hành mọi hoạt động trong chùa, không có quyền chuyển nhượng tùy ý, nên cơ sở này không bị mai một với thời gian và ít bị các thế lực chính trị gây ảnh hưởng.
Chùa trở thành nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng, chốn thanh tịnh uy nghiêm làm nơi quay về cho tất cả mọi tầng lớp của xã hội.
Đi qua bao thăng trầm của lịch sử, ngôi chùa là bảo tàng chứa đựng tất cả kỷ vật của thời gian, trung tâm văn hóa giáo dục, nơi lưu trữ dấu vết của phát triển của nhân loại qua các công trình nghệ thuật kiến trúc điêu khắc, bên cạnh đó chùa còn là nơi bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc, đặc biệt chùa được ví như thư viện gìn giữ Kinh điển, sách vở, bia ký, hoành phi, đối liễn v.v.. của nhiều đời.
Làm sao để có thể phát huy hết giá trị tồn tại miên viễn này, điều đó phụ thuộc rất nhiều vào những hành động cụ thể và cách suy nghĩ của mỗi con người của chúng ta.
Để lòng ai, cửa Từ Bi khép hở
Tiếng kinh cầu, vang vọng đến vô biên.
nguồn(phattuvietnam.net)
Hình tượng Rồng
Đối với các nước phương Đông, con rồng là kiệt tác sáng tạo nghệ thuật có lịch sử lâu đời. Trên thực tế, rồng chỉ là sản phẩm của nghệ thuật, vì nó không tồn tại trong thế giới tự nhiên mà là sự sáng tạo nghệ thuật siêu tự nhiên. Cùng với sự phát triển của lịch sử, từ lâu các nước phương Đông hình thành nên quan niệm phổ biến về con rồng, tổng hợp trong con vật linh thiêng này là trí tuệ, tín ngưỡng, niềm tin, lý tưởng, nguyện vọng, sức mạnh… Trải qua bao đời, các nhà văn, nhà thơ, họa sĩ ở mỗi nước phương Đông đã dần tạo cho con rồng trở thành biểu tượng cao quý và sức sống vĩnh hằng, có ảnh hưởng to lớn, ý nghĩa sâu sắc đối với đời sống xã hội ở mỗi nước.
Đối với dân tộc Việt Nam, ngoài nét chung nói trên, rồng còn có ý nghĩa riêng, đó là nó chỉ dân tộc Việt Nam có xuất xứ từ con rồng cháu tiên. Từ câu chuyện huyền thoại chàng Lạc Long Quân lấy nàng Âu Cơ đẻ ra bọc trăm trứng, sau nở thành một trăm người con, hình ảnh con rồng đã dần dần ǎn sâu vào tâm thức của người Việt. Hà Nội là thủ đô cả nước, với tên gọi đầu tiên: Thăng Long (rồng bay). Vùng Đông Bắc nước ta có Hạ Long (rồng hạ), một trong những thắng cảnh đẹp nhất nước. Đồng bằng Nam Bộ phì nhiêu được làm nên bởi dòng sông mang tên Cửu Long (chín rồng). Không những là biểu tượng cho xuất xứ nòi giống dân tộc Việt Nam, rồng còn là thần linh, chủ của nguồn nước, mang lại sức sống mãnh liệt, làm cho mùa màng tốt tươi. Rồng là biểu tượng của sức mạnh, chính vì vậy mà các vua chúa đã lấy hình tượng rồng đại diện cho uy lực triều đình. Thời Lê, rồng trở thành bản mệnh của nhà vua. Hình tượng rồng được thêu lên tấm áo vua mặc.
Trong thời kỳ đất nước ta bị lệ thuộc vào phong kiến phương Bắc, rồng Việt Nam chịu ảnh hưởng của những con rồng các thời Tần, Hán, Đường, Tống… và được cách điệu hóa dần dần để biến thành rồng hoàn chỉnh, tượng trưng cho uy quyền độc tôn của vua chúa phong kiến và thường được trang trí ở những nơi linh thiêng. Vào thế kỷ XI, dưới triều Lý, chế độ phong kiến Việt Nam bắt đầu được xác lập. Con rồng thật sự của Việt Nam đã được ra đời. Cho đến nay, rồng vẫn được sử dụng trong kiến trúc tôn giáo theo một số nét: mắt quỷ, sừng nai, tai thú, trán lạc đà, miệng lang, cổ rắn, vảy cá chép, chân cá sấu, móng chim ưng. Và con rồng luôn là hình ảnh sâu đậm trong tâm hồn mỗi người Việt Nam.
Hình tượng con Rùa
Về mặt sinh học, rùa là loài bò sát lưỡng cư có tuổi thọ cao và thân hình vững chắc. Nó có thể nhịn ǎn uống mà vẫn sống trong một thời gian dài. Rùa không ăn nhiều, nhịn đói tốt nên được coi là một con vật thanh cao, thoát tục. Trên bàn thờ ở các đền chùa, miếu mạo, chúng ta thường thấy rùa đội hạc, rùa đi với hạc trong bộ đỉnh thơm ngát và thanh tịnh.
Rùa tượng trưng cho sự trường tồn và bất diệt. Hình ảnh rùa đội bia đá, trên bia đá ghi lại sử sách của dân tộc Việt Nam chứng tỏ rùa là loài vật chuyển tải thông tin và văn hóa. Tuy không phải là con vật của Phật giáo, nhưng rùa cũng là biểu trưng cho sự trường tồn của Phật giáo. Trong một số ngôi chùa thời Lý – Trần, rùa được chạm thành tường bằng đá làm bệ đội bia. Dáng rùa đầu to, mập, vươn ra khỏi mai, mõm thuôn nhọn, mắt nhỏ, bốn chân khép sát vào thân mai. 82 tấm bia đã ghi tên tiến sĩ đỗ đạt được đặt trên lưng rùa, một con vật biểu hiện sự trường tồn, hiện còn lưu giữ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội là bằng chứng hùng hồn biểu hiện nền văn hiến bất diệt của dân tộc Việt Nam.
Hình tượng chim Phượng
Phượng là linh vật được biểu hiện cho tầng trên. Phượng thường có mỏ vẹt, thân chim, cổ rắn, đuôi công, móng chim cứng đứng trên hồ sen. Với ý nghĩa đầu đội công lý, mắt là mặt trời, mặt trǎng, lưng cõng bầu trời, lông là cây cỏ, cánh là gió, đuôi là tinh tú, chân là đất, vì thế phượng tượng trưng cho cả vũ trụ. Khi phượng ngậm lá đề hoặc ngậm cành hoa đứng trên đài sen, nó biểu hiện là con chim của đất Phật. Tức là có khả nǎng giảng về đạo pháp, làm nhiệm vụ giống như các nữ thần chim: nhảy múa, hát ca chào mừng Phật pháp.
Quan niệm của người Việt Nam cho rằng phượng xuất hiện báo hiệu đất nước được thái bình. Chim phượng là loài chim đẹp nhất trong 360 loài chim. Nó có thân hình quyến rũ, kết tinh được vẻ đẹp, sự mềm mại, thanh lịch, vẻ duyên dáng của tất cả các loài chim. Chim phượng còn tượng trưng cho nữ tính, cho phái đẹp của tầng lớp quý phái.
Hình tượng con Hạc
Ở Việt Nam hạc là con vật của đạo giáo. Hình ảnh hạc chầu trên lưng rùa trong nhiều ngôi chùa, miếu…, hạc đứng trên lưng rùa biểu hiện của sự hài hòa giữa trời và đất, giữa hai thái cực âm – dương. Hạc là con vật tượng trưng cho sự tinh tuý và thanh cao. Theo truyền thuyết rùa và hạc là đôi bạn rất thân nhau. Rùa tượng trưng cho con vật sống dưới nước, biết bò, hạc tượng trưng cho con vật sống trên cạn, biết bay. Khi trời làm mưa lũ, ngập úng cả một vùng rộng lớn, hạc không thể sống dưới nước nên rùa đã giúp hạc vượt vùng nước ngập úng đến nơi khô ráo. Ngược lại, khi trời hạn hán, rùa đã được hạc giúp đưa đến vùng có nước. Điều này nói lên lòng chung thuỷ và sự tương trợ giúp đỡ nhau trong lúc khó khăn, hoạn nạn giữa những người bạn tốt.
Hạc đá
- rồng đá
- rồng đá
Nghê được đục theo mô tip hoa văn thời Lê
Nghê được làm theo mô tip thời Nguyễn
Tứ Linh hoa văn thời Nguyễn
Hổ phù hoa văn thời Nguyễn
Chim Phượng hoa văn thời Nguyễn
Hổ Phù hoa văn nóc nhà thời Nguyễn
Tứ linh hoa văn trên cốn mê đình chùa hoa văn thời Nguyễn
Chim phượng trên cốn mê hoa văn thời Nguyễn
Chim Phượng trên Long Đình cỗ kiệu hoa văn thời Lê
- Đó là một số hình ảnh Liên Hoa Nguyễn Ngọc Tú xin giới thiệu với bạn đọc là những hoa văn họa tiết thường được trang trí trong các đình chùa miền Bắc Việt Nam nước ta
Thu Hương
